ရန္ကုန္ သြားေရး လာေရး အဆင္မေျပေသး …

ရန္ကုန္ ဆူးေလ ဘုရား အနီးက ကားမွတ္တိုင္ တခုျမင္ကြင္း (ဓာတ္ပံု ဧရာ၀တီသတင္းဌာန. —- (ေဆာင္းပါး) ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ အခ်ိန္ကာလၾကာရွည္စြာ ၿမိဳ႕တြင္းခရီးသြားမ်ား နိစၥဓူဝ ႀကံဳေတြ႔ေနၾကရသည့္ ယာဥ္အစီးေရႏွင့္ ခရီးသည္ မမွ်တမႈ အခ်ိဳးအစားမွာ တေန႔တျခားႀကီးထြား လာေနသည္။

ခ်ိဳင့္ခြက္ အရြယ္အစားမ်ိဳးစံုျဖင့္ ျပည့္ႏွက္ေနသည့္ ရန္ကုန္ လမ္းမႀကီးမ်ားေပၚတြင္ ေန႔စဥ္ေျပးဆဲြေနၾကသည့္ ယာဥ္လိုင္းမ်ားက တႏွစ္ထက္တႏွစ္ ပိုမုိမ်ားျပားလာသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္းကမွ စတင္ေပၚထြက္လာသည့္ အထူးသီးသန္႔ဟူေသာ မထသ၊ ပါရမီ၊ အဓိပတိ၊ ေရႊဧည့္သည္ ဟူသည့္ ယာဥ္လုိင္းမ်ားသည္လည္း အျခားယာဥ္လုိင္းမ်ားထက္ ေစ်းႏႈန္းပိုမ်ားသည္မွလဲြ၍ တစံုတရာ ပိုမုိေကာင္းမြန္သည့္ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ိဳး ခရီးသည္မ်ားကို မေပးႏိုင္ၾကေပ။

ေန႔စဥ္ ဆုိသကဲ့သို႔ နံနက္ ၇ နာရီမွ ၁၀ နာရီအၾကားႏွင့္ ညေန ၅ နာရီမွ ည ၈ နာရီအၾကား ေျပးဆဲြေနသည့္ ယာဥ္လိုင္းမ်ိဳးစံု ေပၚတြင္ အသက္အရြယ္စံု အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာ ရင္ခ်င္း အပ္ၿပီး လည္းေကာင္း၊ ေက်ာျခင္းကပ္ၿပီး လည္းေကာင္း၊ တဦးႏွင့္ တဦး ထပ္လ်က္လည္းေကာင္း၊ အတက္အဆင္း ေျခနင္းေနရာမ်ားအထိ တြယ္စီးၾကၿပီး လည္းေကာင္း ပံုသ႑ာန္မ်ိဳးစံုျဖင့္ လိုက္ပါေနၾကရသည္။

ထို႔အျပင္ ေဟာင္းႏြမ္းၿပီး အစိတ္အပိုင္းမ်ားစြာ က်ိဳးပဲ့ ပ်က္စီးေနၿပီျဖစ္သည့္ ယာဥ္အုိယာဥ္ေဟာင္းမ်ားကိုသာ အသံုးျပဳေနၾကရျခင္း ႏွင့္တခ်ိန္တည္းမွာပင္ သက္ေသာင့္သက္သာ ျဖစ္သည့္ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ိဳးကို ယခုအခ်ိန္အထိ မရရိွၾကေသးေပ။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ ခရီးသြားပမာဏ တျဖည္းျဖည္းျမင့္တက္လာျခင္းအေပၚတြင္ အစုိးရက လိုအပ္သည့္ယာဥ္စီးေရႏွင့္ ေကာင္းမြန္သည့္ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားကို ေသခ်ာစြာမျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း ကြ်မ္းက်င္ယာဥ္ေမာင္းတခ်ိဳ႕က ေျပာၾကသည္။

“ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရဲ႕လမ္းမေတြ တေန႔တျခား ပိုပုိဆုိးဝါးလာေနတဲ့အေပၚမွာ ၿမိဳ႕တြင္းေျပးဆဲြေနၾကတဲ့ ယာဥ္လုိင္းေတြရဲ႕ အဂါၤမစံုေတာ့တဲ့ ျပႆနာ၊ ခရီးသည္အင္အားနဲ႔ လက္ရိွယာဥ္အင္အားက ဘယ္လုိမွ မမွ်တႏိုင္ေတာ့တဲ့အေျခအေနက ဆက္စပ္ေနတယ္။ ၾကာ လာ ရင္ မေကာင္းေတာ့ဘူး။ လမ္းေတြမေကာင္းတဲ့အေပၚ ယာဥ္ကပါမေကာင္းေတာ့ဘူး။ အဲ့ဒီ အေပၚမွာ ခရီးသည္ဝိတ္က တအား မ်ားေနတာေတြက ၾကာလာရင္ျပႆနာ ျဖစ္လာမွာ ေသခ်ာတယ္။ အဓိကအခ်က္ကုိ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ျပင္ဆင္ေပးဖို႔ အစုိးရ လုပ္သင့္  ၿပီ။ ဒီက႑ကလည္း တျခားက႑ေတြလို အေရးႀကီးေနပါတယ္”ဟု စကၤာပူႏုိင္ငံေရာက္ လမ္းတံတား အင္ဂ်င္နီယာ အမ်ိဳးသား တဦးက ေျပာၾကားသည္။

ဆယ္စုႏွစ္ တစုေက်ာ္ၾကာ ေသခ်ာစြာျပန္လည္ျပင္ဆင္မႈမရိွေသးသည့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ အဓိကလမ္းမႀကီးမ်ားေပၚတြင္ အခ်ိန္ႏွင့္အမွ်ေျပးဆဲြေနၾကသည့္ ယာဥ္လုိင္းမ်ားကို စီးနင္းလိုက္ပါေနသူခရီးသည္ အေရအတြက္မွာ ေန႔စဥ္ သိန္းသံုးဆယ္ နီးပါးရိွၿပီး မထသ ယာဥ္လုိင္း တခုတည္းသည္ပင္ ေန႔စဥ္ ခရီးသြားျပည္သူ သိန္း ၂၀ နီးပါးကို သယ္ယူပို႔ေဆာင္ ေပးေနရသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္း ေန႔စဥ္သြားလာေနၾကသည့္ ခရီးသြား သိန္း ၃၀ နီးပါးအသံုးျပဳေနၾကသည့္ ယာဥ္လုိင္းမ်ား၏ သံုးပံုတပံုမွာ အထူး သီးသန္႔ ဟူေသာ ယာဥ္မ်ားပင္ျဖစ္သည္ဟု မထသ ယာဥ္လိုင္းမွ တာဝန္ရိွသူတဦးက ေျပာသည္။

“ယာဥ္လိုင္းေတြနဲ႔ ခရီးသည္မမွ်တေတာ့တာ မွန္ပါတယ္။ ဒါက အခုခ်ိန္မွမဟုတ္ဘဲ လြန္ခဲ့တဲ့ ေျခာက္ႏွစ္ေက်ာ္ ကာလကတည္း ကပါ။ ယာဥ္လုိင္းေတြ ထပ္တိုးလာလည္း ခရီးသည္အင္အားကို မထိန္းႏိုင္ဘူးဆိုတာ ယာဥ္လုိင္းအေရအတြက္ နည္းေနေသးလုိ႔ပါ။ ရွင္းေနတာပဲ။ ဒါကို ယာဥ္လိုင္းေတြကလည္း ထပ္ျဖည့္ဖို႔လုပ္ေနၾကပါတယ္”ဟု အထက္ပါ မထသ တာဝန္ရိွသူက ဆက္လက္ေျပာ ၾကားသည္။

ယခုလက္ရိွ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တန္ဖိုးပုိမုိသက္သာသည့္ မုိဘိုင္းဖုန္းမ်ားကို ခ်ထားေပးျခင္း၊ အသစ္ျပင္ဆင္လိုက္သည့္ ေမာ္ေတာ္ ယာဥ္ တင္သြင္းခြင့္ မူဝါဒသစ္မ်ား သတ္မွတ္ေပးျခင္း၊ အခြန္က႑တြင္ ေလွ်ာ့ေပါ့ေပးျခင္းမ်ားသည္ လူတန္းစားတခ်ိဳ႕အတြက္ အဆင္ေျပလာေစေသာ္လည္း အေျခခံလူတန္းစား အမ်ားဆံုး အားထားေနရသည့္ ၿမိဳ႕တြင္း သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးက႑တြင္မူ သိသာသည့္ေျပာင္းလဲမႈ တစံုတရာ ေပၚထြက္လာျခင္း မရိွေသးေပ။

ေန႔စဥ္ ယာဥ္လုိင္းေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္က ေျပးဆဲြေနသည့္ ယာဥ္အစီးေရမွာ ၁၅၀၀ ႏွင့္ ၁၆၀၀ ၾကားတြင္ရိွေနသည္။ ယင္းပမာဏ၏ သံုးပံုတပံုမွာ အနည္းဆံုး ယာဥ္စီးခ၂၀၀ က်ပ္မွ အမ်ားဆံုး ၃၀၀ အထိရိွေသာ အထူးမဟုတ္ေတာ့သည့္ သီးသန္႔ ယာဥ္လုိင္း အမည္ ခံ လုိင္းမ်ားပင္ျဖစ္သည္။

ႏုိင္ငံတခု၏ အဓိကက်ေသာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း တိုးတက္ေကာင္းမြန္ရန္အတြက္ ေနာက္ထပ္ အဓိကက်သည့္ အေျခခံလုပ္သား အမ်ားဆံုး အသံုးျပဳေနၾကသည့္ ယာဥ္လုိင္းမ်ား၏ အခန္းက႑သည္ လက္ရိွအခ်ိန္တြင္ ပိုမုိအေရးပါလာၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္တြင္းရိွ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေျပာဆိုၾကသည္။

“ဒီမွာသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး အဓိကလုပ္သင့္တာက အမ်ားႀကီးပဲ။ ပထမ လမ္းေတြျပင္ရမယ္။ အေပၚယံမရဘူး။ ေနာက္ ယာဥ္လိုင္းေတြ ထပ္တုိးရမယ္။ အမ်ားႀကီးေပါ့။ ေနာက္ ခရီးသည္ေတြကို သက္ေသာင့္သက္သာျဖစ္ေစမယ့္ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ိဳးေပးဖို႔ ေတာ္ေတာ္ကို လိုအပ္ေနၿပီ။ ဒီအခ်က္က ေတာ္ေတာ္အေရးႀကီးတယ္ ေလ”ဟု ယာဥ္ေမာင္းလုပ္သက္ ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ရိွၿပီျဖစ္ သည့္ အသက္ ၅၀ အရြယ္ရိွ မထသ ယာဥ္ေမာင္းတဦးက ေျပာသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္း ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် ယာဥ္လိုင္းမ်ားကို စီးနင္းအသံုးျပဳေနၾကသည့္ ခရီးသြားအမ်ားစု အဓိက ႀကံဳေတြ႔ေနၾကရသည့္ ျပ ႆနာ မ်ားမွာ ယာဥ္တစီး၏ အဂၤါရပ္ ျပည့္စံုမႈမရိွေတာ့သည့္ ယာဥ္အုိမ်ားကို စီးနင္းရျခင္း၊ ခရီးသည္မ်ား၏ အသက္အႏၱရာယ္လံုၿခံဳ ေရးထက္ ဝင္ေငြပိုမုိရရိွေရးကိုသာ ဦးစားေပးသည့္ ယာဥ္လုိင္းအေရအတြက္က မ်ားျပားေနျခင္း၊ အထူး အမည္ခံ သီးသန္႔ကားမ်ားသည္ ႐ိုး႐ိုးယာဥ္လုိင္းမ်ားထက္ ခရီးသည္ပိုမုိတင္ေဆာင္ျခင္းႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ ကာအိေျႏၵ လံုၿခံဳမႈကုိ မေပးႏိုင္ျခင္းတို႔ျဖစ္သည္ ဟု ခရီးသည္တခ်ိဳ႕က ေျပာၾကသည္။

“ဟိုအရင္ကတည္းကလည္း ယာဥ္လုိင္းေတြ က်ပ္ခဲ့တာ အခုထိပဲ။ ဘာမွ ေျပာင္းလဲလာတာ မရိွဘူး။ တေန႔တေန႔ လုိင္းကားစီးရတဲ့ ဒုကၡက မနည္းလွဘူး။ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ဆုိ ပိုဆုိးပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြလည္း အမ်ိဳးသားမ်ားနည္းတူ ခိုစီး၊ တြယ္စီး ေနရ တာေတြက အမ်ားအျမင္ မေကာင္းေတာ့ဘူး။ ဒီ သယ္ယူပို႔ ေဆာင္ေရးက႑ကို သိသိသာသာေတာ့ ေျပာင္းလဲေပးဖို႔ လိုေနပါၿပီ” ဟု အသက္ ၃၅ ႏွစ္ခန္႔ရိွ ေန႔စဥ္ လုိင္းကားအသံုးျပဳရသူ ကုမၸဏီ မန္ေနဂ်ာတဦးက ဆိုသည္။

မထသႏွင့္ ပါရမီ ယာဥ္လုိင္းတို႔မွ တာဝန္ရိွသူမ်ား၏ အဆုိအရ ေနာက္ထပ္ ထပ္မံျဖည့္တင္းမည့္ ယာဥ္လုိင္း အေရအတြက္ ငါးခု အထိ ရိွေနၿပီး လတ္တေလာတြင္ စီအင္န္ဂ်ီ ဓာတ္ေငြ႔ လံုေလာက္စြာ မရရိွေသာေၾကာင့္ မေျပးဆဲြႏုိင္ေသးျခင္းျဖစ္သည္ဟု သိရ သည္။

အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္သည့္ ထုိင္းႏွင့္ စကၤာပူ ကဲ့သို႔ေသာ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ အေျခခံလူတန္းစား အမ်ားဆံုး အသံုးျပဳၾကသည့္ သယ္ယူ ပို႔ေဆာင္ေရး က႑မ်ားကို ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားပါ အသံုးျပဳႏိုင္ၾကသည့္တခ်ိန္တည္း၌ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားႏွင့္ ကမၻာလွည့္ ခရီးသြားမ်ားမွာ သီးသန္႔ အငွားယာဥ္မ်ားကိုသာ အမ်ားဆံုးအသံုးျပဳေနၾကရသည္ဟု ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား တခ်ိဳ႕က ေျပာသည္။

“လက္ရိွျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံတႏုိင္ငံကုိ ႏုိင္ငံတကာက ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ဒီလုိၿမိဳ႕တြင္း သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး က အစ ၾကည့္ေတာ့မွာ။ ဒါကိုခ်န္ထားလို႔ မရဘူး။ ဥပမာ ထုိင္းမွာ ၾကည့္မလား၊ စကၤာပူမွာ ၾကည့္မလား။ အမ်ားျပည္သူ အတြက္ ေစ်းႏႈန္းသင့္တင့္တဲ့ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး က႑ တခု ေအာင္ျမင္ဖို႔ ေတာ္ေတာ္ အေရးႀကီးတယ္။ လက္ရိွ ၿမိဳ႕တြင္း ေျပးဆဲြေနတဲ့ သယ္ ယူပို႔ေဆာင္ေရးစနစ္ကုိပါ အခုကစၿပီး လံုးဝအသစ္ျဖစ္ေအာင္ ေျပာင္းလဲပစ္ဖုိ႔ လိုေနၿပီ။ အေျခခံလူတန္းစားေတြ အတြက္လည္းၾကည့္ ရမယ္။ ႏုိင္ငံတကာက ဝင္လာမယ့္ရင္းႏီွးျမႈပ္ႏွံသူေတြအတြက္လည္း ၾကည့္ရမယ္”ဟု ႏိုင္ငံတကာအေတြ႕အႀကံဳရိွသည့္ ျပည္ တြင္း စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ တဦးက ေျပာဆုိသည္။

အထက္ပါျပႆနာမ်ားအျပင္ ခရီးသည္ ဝန္ေဆာင္မႈ ေကာင္းစြာေပးႏိုင္မည့္ ကြ်မ္းက်င္ယာဥ္လုပ္သား လိုအပ္မႈသည္လည္း တဆက္တည္းျဖစ္ေနသည့္ အေၾကာင္းအရင္းတခု ျဖစ္သည္။

“ဥပမာ ခရီးသည္နဲ႔ အဓိကဆက္ဆံရတဲ့ ယာဥ္ေနာက္လိုက္ေပါ့။ သူတုိ႔ရဲ႕ ခရီးသည္ကုိဆက္ဆံတဲ့ဝန္ေဆာင္မႈက အရမ္းအေရးႀကီး တယ္။ အခုလက္ရိွ ယာဥ္ေနာက္လုိက္အမ်ားစုရဲ႕ ခရီးသည္ ဝန္ေဆာင္မႈက အေျခအေနဆုိးေနတယ္။ ဒါက အစုိးရရဲ႕လိုအပ္ခ်က္ပါပါတယ္။ သူတို႔ ေကာင္းေကာင္း သင္ၾကားေပးဖုိ႔ လိုတယ္”ဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္း ေနထိုင္သူ အၿငိမ္းစား ေက်ာင္းအုပ္ ဆရာတဦးက လည္း ေျပာၾကားသည္။

လက္ရိွႀကံဳေတြ႔ေနရသည့္ ၿမိဳ႕တြင္းယာဥ္လုိင္းမ်ား၏ ျပႆနာကို ေျဖရွင္းရာတြင္ အစုိးရအေနျဖင့္ ျပည္သူႏွင့္တသားတည္းက်မည့္ ပုဂၢလိက ယာဥ္လုိင္းမ်ားကိုလည္း အမ်ားအျပားခြင့္ျပဳသင့္ေၾကာင္း ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားစီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္တခ်ိဳ႕က အႀကံျပဳ ၾကသည္။

အစိုးရအေနျဖင့္ ၿမိဳ႕တြင္း သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး က႑တြင္ ခရီးသည္ႏွင့္ ယာဥ္လုိင္းမွ်တရန္ ယာဥ္လိုင္းမ်ား ထပ္မံျဖည့္တင္းေပး မည္ ဆုိလွ်င္လည္း လက္ရိွ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ လမ္း စနစ္မ်ားႏွင့္ အံဝင္ခြင္က်ျဖစ္မည္မဟုတ္ဘဲ သြားလာေရး ပိုမုိခက္ခဲလာေစမည္ျဖစ္ သည္။

ၿမိဳ႕တြင္းသယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ေရးတြင္ ယာဥ္အစီးေရမ်ားကို ထပ္မံျဖည့္တင္းမည္ဆုိလွ်င္ လက္ရိွ လမ္း စနစ္မ်ားကို ယခုထက္ ပိုမို ေကာင္းမြန္ရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းႏွင့္ ခုံးေက်ာ္တံတားမ်ား တည္ေဆာက္ျခင္း၊ မီးပိြဳင့္ပိတ္ဆို႔မႈႏွင့္ ယာဥ္ေၾကာ ပိတ္ဆို႔မႈ ျပႆနာမ်ား စသည္တို႔ကုိ စနစ္တက် စီမံခန္႔ခဲြေပးရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း စကၤာပူႏိုင္ငံေရာက္ လမ္း တံတား အင္ဂ်င္နီယာ တဦးက ဆို သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ လက္ရိွအခ်ိန္အထိ ကာလၾကာရွည္စြာ ႀကံဳေတြ႔ေနရသည့္ ၿမိဳ႕တြင္း သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးျပႆနာသည္ အလွ်င္အျမန္ ေျဖရွင္းရေတာ့မည့္ အခန္းက႑ တခု ျဖစ္ေနပါသည္။     ။

ေမရီကုိ